اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در pinterest
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin

ابتلای تعداد زیادی از جمعیت جهان به ویروس جدید کرونا روز به روز اجتناب ناپذیرتر به نظر می‌رسد.

تا کنون بیش از ۱۶۰ هزار نفر در سراسر جهان به نوع جدید ویروس کرونا مبتلا شده اند. شمار افرادی که به دلیل ابتلا به بیماری «کووید ۱۹» جان خود را از دست داده اند از شش هزار نفر فراتر رفته است.

ژن میشل بلانکه، وزیر آموزش ملی فرانسه گفته است که از نظر دانشمندان ۵۰ تا ۷۰ درصد جمعیت این کشور به ویروس جدید کرونا مبتلا خواهند شد.

آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان نیز پیش از این گفته بود که احتمالا بین «۶۰ تا ۷۰ درصد» آلمانی ها به این ویروس مبتلا خواهند شد.

سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

راه کار های آن

شهروندان عادی کشورهای مختلف برای مقابله با شیوع این بیماری همه گیر به جز رعایت دستورالعمل های بهداشتی می توانند با تقویت سیستم ایمنی خود به کارکنان بخش بهداشت و درمان کشورشان کمک کنند. تقویت سیستم ایمنی بدن می تواند علاوه بر کمک به فرد، منفعتی جمعی هم دارد: بدن افراد در صورت ابتلا به ویروس جدید کرونا بهتر می تواند در برابر این ویروس مقاومت کند و در نتیجه در نهایت افراد کمتری در بیمارستان ها بستری خواهند شد.

اما افراد چگونه می توانند سیستم ایمنی بدن خود را تقویت کنند؟ در این مقاله تلاش شده است تا برخی از عواملی را که به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کند بررسی کنیم و راه کارهایی برای بهبود وضعیت فعلی ارائه نماییم

کاهش استرس

سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

بسیاری از افراد به دنبال شیوع ویروس کرونا و تبعات اقتصادی و اجتماعی آن استرس زیادی دارند. این در حالی است که استرس با تضعیف سیستم ایمنی بدن احتمال ابتلا به بیماری های تنفسی را افزایش می دهد.

تحقیقات مختلف نشان می دهد که استرس احتمال ظهور علائم سرماخوردگی در افراد را افزایش می دهد. یکی از پژوهش های انجام شده به طور خاص نشان می دهد که اختلافات زناشویی تاثیری منفی بر سیستم ایمنی بدن افراد می گذارد.

یکی از راه های تقویت سیستم ایمنی بدن تلاش برای کاهش استرس با استفاده از مدیتیشن، کنترل تنفس و یا مشاوره با روانشناس است.

راه های کاهش آن

درمان‌های غیردارویی بسیار زیادی برای اضطراب وجود دارد که بی‌خطر هستند؛ از تکنیک‌های ذهنی – بدنی گرفته تا مکمل‌ها و دمنوش‌های آرامش‌بخش. برخی از این درمان‌ها فورا اثر می‌کنند و بعضی دیگر به مرور زمان و به‌تدریج از اضطراب شما می‌کاهند.

بابونه
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

اگر عصبی هستید و دلهره دارید یک فنجان چای بابونه به شما کمک می‌کند آرام بگیرید. ترکیباتی در گیاه بابونه (با نام علمی Matricaria recutita) وجود دارد که اثرشان همانند داروهایی چون والیوم است. همچنین شما می‌توانید از مکمل بابونه مخصوصا نوع استاندارد آن که حاوی ۱,۲ درصد آپیگنین (یک عنصر فعال)، همراه با گل‌های خشک‌شده‌ی بابونه است استفاده کنید. در مطالعه‌ای که در دانشکده‌‌ی پزشکی دانشگاه پنسیلوانیا در فیلادلفیا انجام شد، بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر (GAD)، به مدت ۸ هفته مکمل بابونه مصرف کردند و مشاهده شد در مقایسه با بیمارانی که شبه‌دارو مصرف کرده بودند، علائم اضطراب‌شان کاهش قابل توجهی داشت.

چای سبز یا اِل – تنانین
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

حتما شنیده‌اید که راهب‌های بودایی ژاپنی می‌توانند ساعت‌ها مدیتیشن کنند، در حالی‌که کاملا هشیار و در عین حال آرام هستند. مارک بلومنتال (Mark Blumenthal) عضو انجمن گیاه‌شناسی آمریکا می‌گوید: «شاید یکی از دلایلش مربوط به اسید آمینه‌ی موجود در چای سبزشان باشد که اِل – تنانین نام دارد.»

پژوهش‌ها نشان می‌دهد اِل – تنانین به کاهش ضربان قلب و پایین آوردن فشار خون کمک می‌کند و اضطراب را کاهش می‌دهد. در یک پژوهش، محققان به افراد مورد مطالعه ۲۰۰ میلی‌گرم اِل – تنانین داده و سپس آنها را در معرض اضطراب قرار دادند. نتیجه نشان داد که آنها حین انجام آزمایش، آرام‌تر و بسیار متمرکزتر بودند.

شما می‌توانید همین مقدار اِل – تنانین را از چای سبز دریافت کنید اما باید زیاد بنوشید؛ حداقل ۵ و حداکثر ۲۰ فنجان!

رازک

سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

ترکیب آرامش‌بخشی که در گیاه رازک وجود دارد یک اسانس فرّار است که در عصاره‌ها کاربرد دارد. در آروماتراپی (رایحه درمانی) هم از گل‌های رازک در بالش‌ استفاده می‌شود. از آنجا که رازک بسیار تلخ است معمولا آن را به صورت چای نمی‌بینید، مگر اینکه با بابونه یا نعنا مخلوط شده باشد. از رازک اغلب همراه با گیاه سنبل‌الطیب به‌عنوان ترکیبی آرام‌بخش برای خواب راحت استفاده می‌شود.

یک نکته: اگر پزشک برای‌تان داروی آرام‌بخش یا خواب‌آور تجویز کرده است و آن را مصرف می‌کنید، از گیاهان آرام‌بخش استفاده نکنید و پزشک‌تان را در جریان هر مکملی که مصرف می‌کنید بگذارید.

سنبل کوهی
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

بعضی از مکمل‌های گیاهی بدون اینکه شما را خواب‌آلوده کنند (مثل اِل – تنانین)، از اضطراب‌تان کم می‌کنند، در حالی‌ که بعضی از آنها خواب‌‌آلودتان می‌کنند. سنبل کوهی در دسته‌ی دوم قرار می‌گیرد، یعنی حاوی ترکیبات آرام‌بخشی است که برای درمان بی خوابی مفید است. اگر می‌خواهید سنبل کوهی را امتحان کنید، عصر این کار را بکنید، نه قبل از رفتن به سرِ کار!

سنبل کوهی بوی ناخوشایندی دارد و به همین علت بیشتر افراد آن را به صورت کپسول استفاده می‌کنند تا به صورت چای و دمنوش.

سنبل کوهی معمولا با سایر گیاهان آرام‌بخش مانند رازک، بابونه و بادرنجبویه ترکیب می‌شود.

بادرنجبویه
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

در قرون وسطا از گیاه بادرنجبویه (با نام علمی Melissa officinalis) برای کاهش استرس و اضطراب و داشتن خواب راحت استفاده می‌شده است. در مطالعه‌ای که روی افراد سالم انجام شد، کسانی که به میزان استاندارد (۶۰۰ میلی‌گرم) عصاره‌‌ی بادرنجبویه مصرف کرده بودند، نسبت به افرادی که دارونما مصرف کرده بودند، آرام‌تر و هشیارتر بودند.

هرچند گیاه بادرنجبویه به‌طور کلی بی‌خطر است اما مراقب باشید، چون برخی مطالعات نشان داده که مصرف زیاد بادرنجبویه ممکن است اضطراب‌ را بیشتر کند. بنابراین به دستورالعمل‌ها دقت کنید و با دُز‌های پایین شروع کنید. بادرنجبویه به شکل چای و کپسول به فروش می‌رسد و معمولا با سایر گیاهان آرام‌بخش مانند رازک، بابونه و سنبل کوهی ترکیب می‌شود.

ورزش
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

ورزش برای مغز بسیار مفید است و یک پادزهر قدرتمند برای افسردگی و اضطراب به حساب می‌آید. به گفته‌ی دکتر درو رامزی (Drew Ramsey)، استادیار بالینی روان‌پزشکی در بیمارستان نیویورک- پرسبیترین، دانشگاه کلمبیا: «اگر شما به‌طور مرتب ورزش کنید، خودباوری بیشتری خواهید داشت و بیشتر احساس سلامتی می‌کنید. یکی از دلایل اصلی اضطراب، نگرانی در مورد سلامتی و بیماری است و اگر اندام متناسبی داشته باشید این نگرانی تا حد زیادی از بین خواهد رفت.»

گل ساعتی
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

گل ساعتی گیاهی آرام‌بخش است. برخی مطالعات نشان داده است که این گیاه در کاهش علائم اضطراب به اندازه‌‌ی داروهای تجویزی مفید است. از گل ساعتی معمولا در درمان بی‌خوابی استفاده می‌شود.

گل ساعتی مانند سایر آرام‌بخش‌ها می‌تواند موجب خواب‌آلودگی شود، بنابراین اگر آرام‌بخش‌هایی که پزشک برای‌تان تجویز کرده را مصرف می‌کنید، از گیاه گل ساعتی استفاده نکنید. حواس‌تان باشد که گل ساعتی را نباید بیشتر از یک ماه استفاده کنید و در یک زمان بیش از یک گیاه آرام‌بخش مصرف نکنید.

اسطوخودوس
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

رایحه‌ی گیاه اسطوخودوس هیجانات احساسی و استرس را کاهش می‌دهد. نتیجه‌ی تحقیقی در این باره نشان داد بیمارانی که در اتاق انتظار یک دندان‌پزشکی نشسته بودند وقتی فضای این اتاق با رایحه‌ی عصاره‌ی اسطوخودوس پُر شده بود، اضطراب کمتری داشتند. در مطالعه‌ی دیگری که در فلوریدا انجام شد دانشجویانی که قبل از امتحان عصاره‌ی اسطوخودوس را استنشاق کرده بودند کمتر دچار اضطراب شدند، البته بعضی از این دانشجویان گزارش کردند که حین امتحان ذهن‌شان گُنگ بود.

در تحقیق دیگری که در آلمان صورت گرفت، به افرادی که دچار اختلال اضطراب فراگیر بودند، یک قرص با فرمول ویژه‌ی اسطوخودوس داده شد و نتیجه اینکه این قرص به اندازه‌ی لورازپام (با نام تجاری آتیوان Ativan) که یک داروی ضداضطراب و در دسته‌ی والیوم است، درکاهش اضطراب مؤثر بوده است.

بهبود کیفیت خواب

سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

سیستم ایمنی بدن انسان برای مقابله با ویروس جدید کرونا به خواب کافی نیاز دارد. فردی که خواب کافی نداشته است نمی تواند به خوبی با بیماری ها مقابله کند. نتیجه یک تحقیق نشان می دهد که آن دسته از افراد که خواب کافی ندارند بیشتر در معرض ابتلا به ویروس های مختلف هستند. بنا به نتیجه این تحقیق احتمال بروز علائه سرماخوردگی در کسانی که کمتر از شش ساعت در شبانه روز می خوابند چهار برابر بیشتر از دیگران است.

دانشمندان در همین راستا تاکید می کنند که خواب کافی یکی از راه های مفید برای تقویت سیستم ایمنی بدن محسوب می شود. آنها همچنین توصیه می کنند که افراد هر شب در ساعت مشخصی بخوابند و عادات خواب خود را تغییر ندهند.

اما راه کارهای بهبود خواب

رژیم غذایی‌تان را تغییر بدهید
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

اولین قدمی که برای درمان بی خوابی باید بردارید، این است که رژیم غذایی و عادات تغذیه‌ای‌تان را تغییر بدهید و خوراکی‌هایی که خواب‌تان را مختل می‌کنند، مصرف نکنید. شاید برای‌تان عجیب باشد اما بسیاری از افراد به خاطر تغذیه‌ی نادرست، با مشکل بی خوابی روبه‌رو هستند. چند ساعت قبل از خواب، اصلا کربوهیدرات مصرف نکنید. اگر قند و کربوهیدرات زیادی مصرف کنید، بدن شما مشغول سوزاندن‌ آنها می‌شود و برای به خواب رفتن دچار مشکل می‌شوید. پس باید پیش از خواب، مصرف قند، غلات، حبوبات و به‌طورکلی کربوهیدرات را بسیار کاهش بدهید. بهتر است به فکر یک رژیم کم کربوهیدرات باشید.

اگر بی خوابی مزمن دارید و مدتهاست که از این مشکل رنج می‌برید، حتما خوراکی‌هایی که به داشتن خواب راحت کمک می‌کنند، مصرف کنید. در رژیم غذایی‌تان، چربی‌های سالم را هم بگنجانید تا خیلی زود بعد از اینکه سرتان را روی بالش گذاشتید، به خواب بروید. مثلا، هم آووکادو و هم ماست ارگانیک (بدون قند) می‌توانند بسیار مؤثر باشند، چون این مواد غذایی سرشار از منیزیم و پتاسیم هستند. خیلی‌ها نمی‌دانند که کمبود پتاسیم دارند یا از علائم کمبود منیزیم آگاه نیستند، هر دوی اینها مواد مغذی بسیار مهمی هستند که برای آرامش بدن و داشتن خواب خوب و راحت، لازم‌ هستند.

 استرس‌ را از بین ببرید
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

دومین قدمی که باید برای رفع بی خوابی بردارید این است که اضطراب و استرس‌تان را کم کنید. برای بیشتر افراد، علاوه بر تغذیه، استرس عامل اصلی بی خوابی‌های شبانه است. بدن شما شروع می‌کند به رقابت با افکار بی‌پایان و شما نمی‌توانید مغزتان را برای به خواب رفتن آماده کنید.

برای این عامل هم دلایل متعددی وجود دارد، شاید قبل از خواب تلویزیون تماشا کرده‌اید و این محرک بصری، مخصوصا نور آبی‌اش، دقیقا تا زمانی که به رختخواب بروید مزاحم‌تان بوده است. البته این فقط شامل تلویزیون نمی‌شود؛ کامپیوتر، آی‌پد و گوشی موبایل‌ نیز می‌توانند خواب‌تان را مختل کنند. نور آبی درخشان ساطع‌شده از این وسایل، در واقع به غده‌ی صنوبری مغزتان این پیام را ارسال می‌کند که شما نیاز به بیدار ماندن دارید، بنابراین در ریتم ساعت شبانه‌روزی بدن‌تان و میزان کورتیزول، اختلال ایجاد می‌شود و بی خواب می‌شوید.

سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

بنابراین توصیه می‌شود دست‌کم ۳۰ دقیقه و ترجیحا یک ساعت قبل از خواب، تمام وسایل الکترونیکی را خاموش کنید. بهتر است کتابی مطالعه کنید یا چیزی بنویسید تا به آرام شدن‌تان کمک کند. می‌توانید عبادت کنید، رمان بخوانید یا به انجام مدیتیشن بپردازید تا حداقل ۳۰ دقیقه پیش از خواب، مغزتان برای خوابی راحت و باکیفیت آماده شود.

اگر نوشتن را دوست دارید، می‌توانید یک دفترچه بردارید و مثلا برنامه‌ی روز بعدتان را بنویسید. اگر هم موضوعی وجود دارد که باعث استرس‌تان شده و مانع به خواب رفتن‌تان می‌شود، توصیه می‌کنیم در مورد آن بنویسید، سعی کنید درباره‌ی چیزهایی که موجب استرس و اضطراب‌تان می‌شوند، دقیق بنویسید و سپس برای کارهایی که دوست دارید در هفته‌ی پیش رو انجام بدهید، برنامه‌ریزی کنید. این خیلی مهم است!

اگر یک روز بسیار خوب را پشت سر گذاشته‌اید و تمام روز را شاد بوده‌اید، پس هورمونی به نام اندورفین در بدن‌تان وجود دارد که به شما کمک می‌کند شب خوب بخوابید. ورزش کردن یکی از بهترین راهکارهای طبیعی برای ترشح اندورفین است، بنابراین ورزش کردن را به فهرست درمان بی‌ خوابی اضافه کنید، مخصوصا برای کودکان و نوجوانانی که با مشکل بی خوابی روبه‌رو هستند، ورزش کردن بسیار مفید است.

مکمل مصرف کنید
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

قدم بعدی، مصرف مکمل‌هایی مانند مکمل منیزیم است که به درمان بی خوابی شما کمک می‌کنند. مصرف مکمل منیزیم، حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلی‌گرم شب قبل از خواب، می‌تواند به شما کمک کند تا استرس‌تان را کم کنید و کیفیت خواب‌تان را بالا ببرید. منیزیم سیترات (magnesium citrate) یا منیزیم کی‌لیت (magnesium chelate) قبل از خواب توصیه می‌شود.

ضمنا مکمل‌هایی مانند ملاتونین یا ریشه‌ی سنبل‌الطیب هم می‌توانند مفید باشند، اما مصرف طولانی‌ مدت‌شان توصیه نمی‌شود، مثلا اگر پرواز زده شده‌اید یا فقط برای یک یا دو روز نمی‌توانید بخوابید، مصرف مکمل ملاتونین، حدود سه گرم، راهکار مناسبی است و ایرادی ندارد. نباید این مکمل را طولانی‌مدت استفاده کنید چون به آن عادت می‌کنید.

از عصاره‌های گیاهی استفاده کنید
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

راهکار دیگری که واقعا به شما کمک می‌کند تا خوب بخوابید، استفاده از عصاره‌های گیاهی همچون عصاره‌ی اسطوخودوس و عصاره‌ی بابونه است. بنابر تحقیقی از سوی Alternative Therapies in Health and Medicine and Pharmacognosy Review، بابونه، چه به‌صورت چای و چه به‌صورت رایحه یا عصاره، یکی از بهترین داروهای گیاهی برای آرامش و مبارزه با استرس است. استنشاق بخور بابونه، معمولا به عنوان یک درمان طبیعی برای اضطراب و افسردگی عمومی تجویز می‌شود. به همین دلیل است که عصاره‌ی بابونه در بسیاری از شمع‌ها، محصولات عطردرمانی و محصولات حمام‌درمانی وجود دارد.

عصاره‌ی اسطوخودوس را می‌توانید شب‌ها کنار تخت‌تان پراکنده کنید یا چند قطره از آن را روی گردن‌تان بمالید. از مزایای عصاره‌ی اسطوخودوس می‌توان ترکیبات معطری را نام برد که به آرام‌سازی بدن کمک می‌کنند. همچنین، می‌توانید با عصاره‌ی اسطوخودوس و نمک اپسوم که به دلیل داشتن منیزیم مفید است، وان آب‌ گرم بگیرید.

اگر قرار است ساعت ۱۰ یا ۱۰٫۵ شب به رختخواب بروید، حدود ساعت ۹، ۲۰ قطره از عصاره‌ی اسطوخودوس را روی بدن‌تان بمالید، وان را با آب خیلی گرم و مقداری نمک اپسوم پر کنید و حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در وان بمانید. وقتی از وان بیرون آمدید، حدود ۳۰ دقیقه در رختخواب کتابی مطالعه کنید و سپس بخوابید.

سطح ویتامین دی بدن

سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟

برخی از پژوهش ها نشان می دهد که اندازه گیری سطح ویتامین دی در بدن و مصرف مکمل دارویی حاوی ویتامین دی می تواند به بدن برای مقابله با بیماری های تنفسی کمک کند.

دانشمندان با این حال تاکید می کنند که همچنان باید تحقیقات بیشتری در مورد ارتباط سطح ویتامین دی و سیستم ایمنی بدن انجام شود.

مصرف ماهی و به ویژه ماهی سومون و شیر که سرشار از ویتامین دی است می تواند به افزایش سطح ویتامین دی در بدن و در نتیجه تقویت سیستم ایمنی کمک کند.

منابع ویتامین دی

ماهی سالمون
منابع ویتامین دی
شاه ماهی و ساردین
منابع ویتامین دی
روغن جگر ماهی
منابع ویتامین دی
کنسرو ماهی تن
منابع ویتامین دی
میگو
سیستم ایمنی بدن را چگونه در مقابل ویروس کرونا تقویت کنیم؟
زرده‌ی تخم‌مرغ
منابع ویتامین دی
قارچ
منابع ویتامین دی

پرهیز از مصرف زیاد الکل

تحقیقات انجام شده نشان می دهد که مصرف زیاد الکل می تواند بر عملکرد سیستم ایمنی بدن تاثیر بگذارد. بنا به نتیجه این پژوهش ها افرادی که به میزان زیاد الکل مصرف می کنند بیشتر از بقیه در معرض ابتلا به بیماری های تنفسی و ذات الریه هستند.

منابع

با حمایت All in Bit
تهیه شده در Bit Magazine